Trạng nguyên Trần Văn Bảo (1524–1611) — Danh sĩ triều Mạc
Tiểu sử nhanh
Những nét chính
Đỗ Trạng nguyên
Khoa Canh Tuất · 1550
Niên hiệu Cảnh Lịch thứ 3, triều Mạc Tuyên Tông — lúc 27 tuổi.
Thời gian
1524 – 1611
Sinh ngày 10/2/1524, mất ngày 18/1/1611, thọ 87 tuổi.
Quê quán
Cổ Chử · Giao Thủy
Làng Cổ Chử, huyện Giao Thủy, phủ Thiên Trường (nay thuộc Nam Định).
Chức tước
Lại Bộ Thượng thư
Nghĩa Sơn Bá → Hồng Xuyên Hầu → Nghĩa Quận Công.
Dòng thời gian
Những dấu mốc đáng nhớ
Sinh tại làng Cổ Chử
Trần Văn Bảo (tên húy Lê Minh Bảo) sinh giờ Dần, ngày 7 tháng 1 năm Giáp Thân tại làng Cổ Chử, huyện Giao Thủy, phủ Thiên Trường. Thân phụ là Lê Minh Triết, thân mẫu là Trần Thị Từ Huệ.
Đỗ Trạng nguyên khoa Canh Tuất
Đỗ Trạng nguyên khoa Canh Tuất, niên hiệu Cảnh Lịch thứ 3 dưới đời Mạc Tuyên Tông — lúc mới 27 tuổi. Đây là đỉnh cao sự nghiệp khoa bảng của ông.
Thăng tiến và đi sứ Trung Quốc
Giữ chức Lại Bộ Thượng thư, Nhập Thị Kinh Diên. Được phong các tước: Nghĩa Sơn Bá, Hồng Xuyên Hầu, Nghĩa Quận Công. Từng đi sứ Trung Quốc thời Minh Thế Tông.
Dâng sớ can gián vua Mạc Mậu Hợp
Dâng sớ khuyên răn vua Mạc Mậu Hợp cải cách chính sự. Khi triều chính suy vi, ông kiên trì giữ tiết, từ chối hợp tác với nhà Lê trung hưng theo truyền thống "kẻ sĩ không thờ hai triều".
Lui về ở ẩn, mở trường dạy học
Di cư về làng Phù Tải, huyện Bình Lục (nay thuộc tỉnh Ninh Bình), sống ẩn dật và mở lớp dạy học, truyền đạo đức và tri thức cho hậu thế.
Mất tại làng Phù Tải
Trần Văn Bảo qua đời, thọ 87 tuổi. Được sắc phong "Dực Bảo Trung Hưng Linh Phù Tôn Thần". Mộ táng tại làng Phù Tải, nay thuộc xã An Đỗ, huyện Bình Lục.
Kẻ sĩ không thờ hai triều
Khi nhà Lê trung hưng chiêu dụ, Trần Văn Bảo kiên quyết từ chối, lui về Phù Tải dạy học cho đến cuối đời — giữ trọn lòng trung với triều Mạc theo tinh thần của bậc sĩ phu.
Trần Văn Bảo · 1524 – 1611
Gương sáng hậu thế
Can gián vì chính sự
Năm 1581, Trần Văn Bảo dâng sớ thẳng thắn khuyên răn vua Mạc Mậu Hợp cải cách chính sự. Ông kiên quyết từ chối nhà Lê trung hưng, lui về Phù Tải sống ẩn dật và mở lớp dạy học đến cuối đời.
Năm dâng sớ
1581
Năm lui về ẩn cư
1586
Tuổi thọ
87 tuổi
Hậu duệ
Để lại ba người con: Trần Đình Huyên, Trần Văn Thịnh, Trần Ngọc Lâm.
Di tích & tưởng niệm
Đền thờ Trạng nguyên
Mộ táng tại làng Phù Tải (nay thuộc xã An Đỗ, huyện Bình Lục). Đền thờ tại Phù Tải và tại xã Cổ Chử (xây từ thời Tự Đức) là những di tích tưởng niệm Trạng nguyên. Đường Trần Văn Bảo được đặt tên tại trung tâm thành phố Nam Định.
Sắc phong
Dực Bảo Trung Hưng Linh Phù Tôn Thần
Trường mang tên ông
THPT Trần Văn Bảo, Nam Trực · Khánh thành 2007
Mộ táng
Xã An Đỗ, huyện Bình Lục (tỉnh Ninh Bình)